Ostrów Mazowiecka trafiła na językową mapę Polski. Popularny profil Świetlan Maps pokazał regionalizm, który dla wielu mieszkańców miasta może brzmieć zupełnie zwyczajnie, ale poza najbliższą okolicą potrafi mocno zaskoczyć. Chodzi o słowo "pragma", czyli taśmę klejącą.
Fot. Facebook / Świetlan Maps.
Świetlan Maps, popularny fanpage poświęcony polskim regionalizmom, opublikował mapę występowania słowa "pragma". Według ankiety to określenie najmocniej występuje właśnie w Ostrowi Mazowieckiej i jej najbliższej okolicy.
Dane pochodzą z ankiety przeprowadzonej na grupie 26 tys. osób w dniach od 11 października do 14 listopada 2025 roku. Na mapie czerwienią zaznaczono miejsce, w którym słowo ma występować powszechnie. Ten punkt wypada przy Ostrowi Mazowieckiej.
Autor profilu, Michał Świetliński, napisał, że językowa wycieczka zaprowadziła go do "malowniczej Ostrowi Mazowieckiej". Przy okazji zwrócił uwagę nie tylko na sam regionalizm, ale też na poprawną odmianę nazwy miasta. Jak przypomniał, mówimy i piszemy: "w Ostrowi Mazowieckiej", "z Ostrowi Mazowieckiej" i "o Ostrowi Mazowieckiej" - przez jedno "i".
Największą ciekawostką jest jednak "pragma". Michał Świetliński napisał, że do formularza propozycji otrzymał aż 13 zgłoszeń tego słowa. Oznacza ono taśmę klejącą. Później określenie zostało sprawdzone w ankiecie, a wyniki pokazały bardzo wyraźne skupienie właśnie w Ostrowi Mazowieckiej.
Z danych przytoczonych przez Świetlan Maps wynika, że w samej Ostrowi Mazowieckiej autor odnotował 23 odpowiedzi potwierdzające używanie słowa na 29 zebranych z miasta. W powiecie ostrowskim było to 11 odpowiedzi na 42. W najbliższej okolicy odpowiedzi potwierdzające znajomość lub używanie słowa pojawiały się już pojedynczo.
W skali całej Polski wygląda to jak niewielka, ale bardzo wyraźna wyspa językowa. "Pragma" nie jest więc zwykłym ogólnopolskim potocznym określeniem, ale słowem, które według ankiety szczególnie mocno trzyma się Ostrowi Mazowieckiej.
Skąd wzięła się "pragma"? Tego na razie nie wiadomo. Autor profilu przyznał, że trudno jednoznacznie wskazać pochodzenie słowa. W poście pojawiło się luźne skojarzenie z przymiotnikiem "pragmatyczny", bo taśma klejąca, podobnie jak trytytki czy silikon, bywa używana do wielu praktycznych napraw i zastosowań.
Co ciekawe, Świetlan Maps dotarł też do artykułu Radiowej Trójki z 2018 roku o zespole Pragma pochodzącym z Ostrowi Mazowieckiej. Muzycy tłumaczyli, że nazwa zespołu nawiązuje właśnie do miejscowego określenia taśmy klejącej. Nie potrafili jednak wyjaśnić, skąd samo słowo wzięło się w lokalnym języku.
Mapę warto traktować jako społecznościowy obraz regionalizmu, bo powstała na podstawie ankiety internetowej. Nie zmienia to jednak faktu, że wynik jest bardzo ciekawy. Pokazuje, że w Ostrowi Mazowieckiej nawet zwykła taśma klejąca może mieć swoją lokalną nazwę.
Dla jednych "pragma" będzie oczywistym określeniem z domu, szkoły albo pracy. Dla innych - zupełną nowością. I właśnie w tym tkwi urok regionalizmów. Pokazują, że codzienny język potrafi być lokalny, zaskakujący i bardzo bliski mieszkańcom.
💬 Komentarze (0)