24 czerwca 1948 roku w więzieniu mokotowskim przy ul. Rakowieckiej w Warszawie zmarł Leon Dziubecki. Miał 44 lata. Był przedwojennym nauczycielem, działaczem Stronnictwa Narodowego, prezesem konspiracyjnego Zarządu Głównego SN, więźniem niemieckich obozów koncentracyjnych i ofiarą represji komunistycznych. W jego biografii jest także ostrowski ślad.
Leon Dziubecki, fot. IPN
Leon Dziubecki urodził się 8 stycznia 1904 roku w Piotrkowie. Ukończył studia filologiczne na Uniwersytecie Warszawskim. Po studiach pracował jako nauczyciel języka polskiego w szkołach średnich. Uczył m.in. w Ostrowi Mazowieckiej, Milanówku i Warszawie.
Z zawodu był polonistą, ale jego życie szybko związało się także z działalnością polityczną. Należał do Stronnictwa Narodowego. Po wybuchu II wojny światowej działał w konspiracji. Używał pseudonimów "Leon", "Profesor" i "Sewer".
Od 1940 roku był związany ze Stronnictwem Narodowym i Narodową Organizacją Wojskową. W styczniu 1943 roku został aresztowany przez Niemców. Trafił na Pawiak, następnie na Majdanek, a później do Buchenwaldu. Przeżył niemieckie więzienia i obozy koncentracyjne.
Po wojnie wrócił do kraju i próbował współtworzyć legalne Stronnictwo Narodowe. Komunistyczne władze nie zgodziły się na działalność partii, dlatego Dziubecki kontynuował pracę w konspiracji. Został prezesem konspiracyjnego Zarządu Głównego Stronnictwa Narodowego.
Dziubecki znalazł się więc w gronie najważniejszych osób, które po 1945 roku próbowały utrzymać niezależną działalność polityczną poza kontrolą komunistycznego państwa.
13 grudnia 1946 roku został zatrzymany przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Alejach Jerozolimskich w Warszawie. Według opracowań dotyczących jego sprawy podczas śledztwa był torturowany.
Proces działaczy Zarządu Głównego Stronnictwa Narodowego odbywał się przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie od 7 do 22 maja 1948 roku. Leon Dziubecki został skazany na karę dożywotniego więzienia. 23 czerwca 1948 roku Najwyższy Sąd Wojskowy utrzymał wyrok w mocy.
Dzień później, 24 czerwca 1948 roku, Dziubecki zmarł w więzieniu mokotowskim. Jako oficjalną przyczynę śmierci podano pęknięcie wrzodu żołądka. Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie.
Wyrok wydany na Leona Dziubeckiego został unieważniony dopiero w 1990 roku.
Jego życiorys pokazuje los człowieka, który przeszedł przez dwa totalitaryzmy. Najpierw był więziony przez Niemców, a po wojnie został skazany przez komunistyczne państwo. Był nauczycielem, konspiratorem i jednym z najważniejszych działaczy powojennego Stronnictwa Narodowego.
Dla Ostrowi Mazowieckiej szczególnie ważny pozostaje jego przedwojenny etap życia. Zanim został prezesem konspiracyjnego Zarządu Głównego SN, zanim trafił do niemieckich obozów i komunistycznego więzienia, Leon Dziubecki pracował tutaj jako nauczyciel języka polskiego.
💬 Komentarze (0)