Nadszedł piątek trzynastego - dzień wielkiego pecha i wielu przesądów. Czy wy też w nie wierzycie?

Piątek trzynastego jest od bardzo dawna owiany złą sławą, a według wielu osób przynosi pecha. Niektórzy cierpią z tego powodu na paraskewidekatriafobię, która jest strachem przed piątkiem trzynastego. Skąd wzięło się przekonanie o pechowym dniu? Przedstawiamy krótką historię oraz 10 najpopularniejszych przesądów towarzyszącym temu dniu.

Jaka jest historia piątku trzynastego?

Dziś, 13 stycznia 2023 roku mamy okazję obchodzić piątek trzynastego. Piątek, w którym pojawia się liczba 13 uznaje się za pechowy. Ten osąd sięga dawnych czasów i nawiązuje do daty 13 października 1307 roku. W ten feralny czas doszło do aresztowania templariuszy, którzy zostali kłamliwie oskarżeni przez ówczesnego króla Francji, Filipa IV. Zostali niesłusznie oskarżeni o herezję, sodomię i bałwochwalstwo, a w rzeczywistości król chciał pozbyć się wierzycieli, gdyż był u nich zadłużony. Wielki mistrz zakonu tuż przed spłonięciem na stosie przeklął króla oraz papieża. Rok później przeklęci już nie żyli. Piątek trzynastego został jednak uznany za pechową datę dopiero na początku XX wieku.

Jakie są inne powody uznania piątku trzynastego za pechowy dzień?

Oprócz zdarzeń z dalekiej przeszłości, piątek trzynastego może źle się kojarzyć przez samą liczbę 13, która również jest uznana za nieszczęśliwą na wielu płaszczyznach. Za 13 kryje się dużo tajemniczości, strachu oraz niepewności. Przez strach związany z tą liczbą w niektórych krajach nie ma 13-tego piętra, we Włoszech w loterii również nie ma numeru trzynastego, a w wielu samolotach nie ma 13-tego miejsca. Trzynastka już od zarania dziejów była określona jako nieszczęśliwa, np. w mitologiach i wierzeniach religijnych. W nordyckiej mitologii do ucztujących 12-stu bogów dołączył jeden, zły Loki, który przyczynił się do śmierci brata. W Biblii Judasz również był 13 uczestnikiem w wieczerzy obok Jezusa. W sabatach czarownic 13 uczestnikiem uczty był diabeł, a Egipcjanie uznawali 12 etapów życia, 13 etapem była śmierć. 

10 najpopularniejszych przesądów towarzyszącym piątkowi trzynastemu:

1. Przechodzenie pod drabiną. Początek tego przesądu nie jest do końca znany, jednak już od bardzo dawna straszono nim ludzi. Uznaje się, że przejście pod drabiną wróży ogromne nieszczęście. Negatywne emocje wiązano również z tym, że wierzono, iż na głowie każdego siedzi anioł lub dobry duszek, który tego nie lubi, bo uderza głową o drabinę. Inne wyjaśnienie jest takie, że drabina oparta o ścianę utworzy trójkąt, co symbolizuje Trójcę Świętą, a przejście pod nią jest brakiem szacunku i sprowadzi diabła, przez którego w naszym życiu zapanuje pech.

2. Rozsypana sól. Kilka wieków wstecz sól była bardzo drogim produktem, dlatego, kiedy ktoś ją rozsypał wróżyło się mu nieszczęście. Według przesądu, jeśli ktoś rozsypie sól przypadkowo doprowadzi to do pecha oraz awantur i kłótni w rodzinie. Jeśli się rozsypie sól należy szybko zebrać szczyptę i przerzucić przez lewe ramię, gdyż według wierzeń ludowych czai się tam szatan. Sól wleci wtedy w jego oczy, a urok straci swoją moc.

3. Czarny kot. Czarny kot nie zawsze jest odbierany jako zły znak. Kiedyś uważano, że jeśli idzie w twoją stronę to oznacza to szczęście. Za nieszczęście uważano, kiedy czarny kot przebiegł przez drogę, wtedy dzień zapowiadał się fatalnie. Wierzono, że jest to wysłannik diabła, który chce przeciąć nić życia lub więź człowieka z Bogiem. Czarnego kota wiązano również z magią i czarownicami, a ludzie którzy wykonywali niebezpieczne zawody, tj. górnicy często rezygnowali z pójścia do pracy, gdy czarny kot przebiegł im przez drogę.

4. Rozbite lustro. Doskonale znany każdemu przesąd mówi o tym, że jeśli ktoś rozbije lustro grozi mu siedem lat nieszczęścia. Wzięło się to stąd, że starożytni ludzie wierzyli, iż właśnie siedem lat trwa cykl życia człowieka i w tym okresie przeplatają się dobre i złe momenty, a lustro zawiera część duszy człowieka, więc rozbite lustro oznaczało zniszczenie duszy.

5. Witanie się przez próg. Próg w domu ma również znaczenie symboliczne. Jest to bariera, która oddziela bezpieczny dom od złego świata zewnętrznego. Przesąd dotyczący progu mówi nam, że osoby witające się przez próg są narażone na złe moce z zewnątrz, które wtargną do domu.

6. Spotkanie zakonnicy. Kiedyś wierzono, że jeśli spotka się zakonnicę poza klasztorem w życiu zapanuje pech. Od połowy ubiegłego stulecia pielęgniarkami były głównie zakonnice, a co za tym idzie, ludzie myśleli, że jeśli zobaczą zakonnicę na zewnątrz to w którymś z pobliskich domów znajduje się ciężko chora osoba, a więc w ich najbliższym otoczeniu ktoś umrze.

7. Wstanie z łóżka lewą nogą. Starożytni Rzymianie jako pierwsi stworzyli przesąd dotyczący wstania z łóżka lewą nogą. Dziś oznacza on, że ktoś jest przez cały dzień niezadowolony lub zdenerwowany. Kiedyś miało ono dosłowne znaczenie, gdyż w tamtych czasach ludzie po przebudzeniu wstawali z prawej strony łóżka i zawsze po przebudzeniu prawa stopa pierwsza dotykała ziemi. Wstanie lewą nogą miało zwiastować pecha, nawet założenie pierwszego lewego buta było owiane nieszczęściem. Wtedy uważano, że lewa strona jest gorsza, tajemnicza i nieszczęśliwa.

8. Buty stojące na stole. Dawno temu stół był miejscem, przy którym spotykała się cała rodzina, aby wspólnie spożyć najważniejszy dar, czyli chleb. Chleb traktowano z dużym szacunkiem i pilnowano, aby nie spadł na podłogę, gdzie było miejsce butów. Jeśli tak się stało podnoszono go i całowano. Kiedy ktoś postawił brudne, znoszone obuwie na stole oznaczało to, że nie ma czci dla Boga i czeka go kara. 

9. Szycie na kimś. Szycie na kimś wiązało się z niebezpieczeństwem. Przesąd mówi, że szycie na drugiej osobie powoduje zaszycie rozumu. Chcąc uniknąć złej mocy, osoba, na której jest szyte ubranie powinna trzymać w ustach nić.

10. Kukanie kukułki. Ptaki już od wielu tysięcy lat były uważane za nie tylko za zwierzęta, ale również za posłanników z odległych światów. Mogły latać, więc z pewnością widziały wiele pięknych miejsc i przynosiły wiadomości poprzez swój śpiew. Kukułka wydawała się czymś wyjątkowym ze względu na dźwięki, jakie wydawała. Znaczeń przesądów z kukaniem kukułki jest bardzo wiele, zarówno tych dobrych, jak i złych. Jeden z nich mówi, że jeśli usłyszymy po raz pierwszy w roku kukułkę z lewej strony rok będzie kiepski, a jeśli z prawej to będzie dobry. Gdy wtedy będziemy patrzeć w ziemię czeka nas śmierć, a będąc w łóżku - choroba. Mając przy sobie pieniądze pomnożymy je. Niektórzy ludzie liczą ile razy zakuka kukułka, aby dowiedzieć się ile lat pożyją lub ile będą musieli czekać na swój ślub.