Projekt budżetu Ostrowi Mazowieckiej na 2026 rok, Wieloletnia Prognoza Finansowa i dwie opinie Regionalnej Izby Obrachunkowej to razem 64 strony zapisane urzędowym językiem i wypełnione tabelami. To lektura, przez którą trudno przebrnąć zwykłemu mieszkańcowi - choć właśnie tam kryją się odpowiedzi na pytanie, co miasto planuje zrobić w przyszłym roku.
Burmistrz Hubert Betlejewski.
W tym artykule na spokojnie porządkujemy te liczby: pokazujemy, ile pieniędzy ma trafić do kasy miasta, skąd weźmie się prawie 35,5 mln zł na inwestycje, jakie konkretnie zadania mają być zrealizowane i jak to wszystko ma być sfinansowane. Zwracamy też uwagę na drugą stronę medalu - nowy kredyt, rosnący dług i sprzedaż miejskich działek, które niosą ze sobą realne ryzyko na kolejne lata.
Dochody, wydatki, deficyt i kredyt - fundamenty na 2026 rok
Na początek najważniejsze liczby. W projekcie na 2026 rok zaplanowano, że do kasy miasta wpłynie łącznie 168 624 008,03 zł. Z tego ok. 142,4 mln zł to tzw. dochody bieżące - czyli wszystko to, co miasto dostaje "na co dzień": podatki i opłaty lokalne, udziały w PIT i CIT, subwencje, dotacje na zadania bieżące. Reszta, czyli 26 191 180,19 zł, to dochody majątkowe. W tej drugiej grupie są głównie pieniądze na inwestycje z funduszy zewnętrznych oraz wpływy ze sprzedaży miejskiego majątku (np. działek).
Po stronie wydatków zapisano w sumie 177 674 008,03 zł. Z tego mniej więcej 142,3 mln zł to wydatki bieżące - utrzymanie szkół i przedszkoli, pomoc społeczna, administracja, komunikacja, kultura, sport, wynagrodzenia pracowników, rachunki za prąd, ogrzewanie, paliwo, usługi itp. 35 417 492,48 zł to wydatki majątkowe, czyli inwestycje: budowy, przebudowy, modernizacje, zakupy inwestycyjne i dokumentacje projektowe.
Różnica między dochodami a wydatkami oznacza, że budżet zaplanowano z deficytem. Brakuje dokładnie 9 050 000,00 zł. W dokumentach wpisano, że ten brak ma zostać pokryty nowym kredytem - w 2026 roku miasto chce zaciągnąć 12 400 000,00 zł kredytów i pożyczek. Jednocześnie na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań przewidziano 3 350 000,00 zł. Po zsumowaniu nowych kredytów i odjęciu spłat zadłużenie miasta na koniec 2026 roku ma wynieść 53 200 000,00 zł. W uproszczeniu - to mniej więcej jedna trzecia rocznych dochodów miasta.
Ważna jest też relacja w samej części bieżącej budżetu. Dochody bieżące zaplanowano na ok. 142,43 mln zł, a wydatki bieżące na ok. 142,26 mln zł. Daje to nadwyżkę bieżącą 176 312,29 zł. To niewielka kwota przy tak dużym budżecie, ale formalnie wystarcza, żeby spełnić wymóg, że bieżące wydatki nie mogą być wyższe niż bieżące dochody.
Jeśli spojrzymy na to, na co idą wydatki bieżące, widać wyraźnie, że ponad 73,6 mln zł to wynagrodzenia i pochodne - głównie w oświacie i innych jednostkach miejskich. To ponad połowa całej "bieżącej" części budżetu. Reszta to koszty funkcjonowania jednostek (media, zakupy, usługi), świadczenia dla mieszkańców oraz dotacje m.in. dla instytucji kultury czy organizacji pozarządowych.
Po stronie dochodów bieżących uwzględniono m.in. podniesione w stosunku do 2025 roku stawki podatku od nieruchomości i podatku od środków transportu. Są one wciąż niższe od stawek maksymalnych ogłaszanych przez państwo - miasto korzysta z możliwości podwyżek, ale nie wykorzystuje całego dostępnego "sufitu".
W dochodach majątkowych zaplanowano 2 450 000,00 zł ze sprzedaży mienia. Z uzasadnienia wynika, że uwzględniono w tej kwocie m.in. trzy większe działki: dwie przy ul. 3 Maja i jedną przy ul. Ptasiej. Łączną wartość rynkową tych nieruchomości oszacowano na ok. 4,1 mln zł, ale ich sprzedaż rozpisano na lata 2026-2027, więc w przyszłorocznym budżecie ujęto tylko część planowanych wpływów.
Regionalna Izba Obrachunkowa wydała pozytywne opinie zarówno o projekcie budżetu na 2026 rok, jak i o Wieloletniej Prognozie Finansowej. W swoich uwagach zaznaczyła jednak, że w kolejnych latach - szczególnie około 2030 roku, czyli na początku przyszłej kadencji - zapas bezpieczeństwa wskaźników zadłużenia będzie bardzo niewielki. Mówiąc prościej: na papierze wszystko się zgadza, ale miejsca na dalsze zwiększanie długu nie ma już za dużo.
Ponad 35 mln zł na inwestycje - co miasto chce zrobić w 2026 roku
Największą inwestycją w przyszłym roku będzie projekt "Tworzymy przestrzeń dla klimatu w Ostrowi Mazowieckiej". Chodzi o duży pakiet działań "zielono-niebieskich": budowę kanalizacji deszczowej i zbiorników retencyjnych, przebudowę przestrzeni wokół Ratusza z większą ilością zieleni i przepuszczalnych nawierzchni oraz tworzenie nowych miejsc odpoczynku w mieście. Celem jest lepsze radzenie sobie z ulewnymi deszczami, upałami i skutkami zmian klimatycznych.
Łącznie na inwestycje w 2026 roku zapisano 35 417 492,48 zł. Poniżej zestawienie wszystkich zadań - od największego do najmniejszego, po zsumowaniu kwot dla tych inwestycji, które były rozpisane w kilku pozycjach (np. dokumentacja i studium w różnych paragrafach):
1. Tworzymy przestrzeń dla klimatu w Ostrowi Mazowieckiej - 16 900 031,20 zł
2. Poprawa efektywności energetycznej budynku Szkoły Podstawowej nr 3 - 3 223 268,12 zł
3. Poprawa efektywności energetycznej budynku Szkoły Podstawowej nr 2 - 2 745 939,98 zł
4. Wykupy gruntów - 2 400 000,00 zł
5. Poprawa efektywności energetycznej budynku Miejskiego Przedszkola nr 2 - 1 754 363,60 zł
6. Poprawa efektywności energetycznej budynku zespołu szkolno-przedszkolnego - 1 707 292,98 zł
7. Piaskowa - budowa drogi - 1 699 464,70 zł
8. Moniuszki - modernizacja drogi - 742 776,50 zł
9. Chełmońskiego - modernizacja drogi - 555 229,20 zł
10. Modernizacja nawierzchni drogowych na terenie miasta - 535 000,00 zł
11. Utworzenie żłobka w ramach programu "Maluch+" - 505 000,00 zł
12. Fałata - modernizacja drogi - 441 233,25 zł
13. Świerkowa - budowa drogi - 380 905,77 zł
14. Budowa i modernizacja chodników - 200 000,00 zł
15. Kolarska - budowa drogi - 200 000,00 zł
16. Dokumentacja projektowa kompleksu sportowego / parku sportowego / stadionu - 180 000,00 zł
17. Budowa chodników na cmentarzu komunalnym przy ul. Wiśniowej - 150 000,00 zł
18. Kolarska - budowa miejsc parkingowych - 120 000,00 zł
19. Przebudowa stawu - 90 000,00 zł (dokumentacja projektowa 60 000,00 zł, studium wykonalności 30 000,00 zł)
20. Przyczepki do agregatów prądotwórczych - 80 000,00 zł
21. Dach nad częścią technologiczną pływalni (przejścia technologiczne) - 80 000,00 zł
22. Oświetlenie zewnętrzne i zagospodarowanie terenu zespołu szkolno-przedszkolnego - 70 000,00 zł
23. Budowa boiska przy Miejskim Przedszkolu nr 2 - 70 000,00 zł
24. Projekt "Cyberbezpieczny samorząd" - 58 487,18 zł
25. Urządzenie terenu cmentarza żydowskiego przy ul. Broniewskiego - dokumentacja - 50 000,00 zł
26. Montaż nowych lamp ulicznych - 50 000,00 zł
27. Nagłośnienie hali sportowej - 50 000,00 zł
28. Łącznik ul. Partyzantów z ul. 3 Maja - dokumentacja - 40 000,00 zł
29. Łącznik ul. Mieczkowskiego z ul. 3 Maja - dokumentacja - 30 000,00 zł
30. Boisko wielofunkcyjne przy SP nr 3 - dokumentacja - 30 000,00 zł
31. Modernizacja oświetlenia ulicznego - 30 000,00 zł
32. Maszyna zbierająca z napędem do utrzymania obiektów sportowych - 30 000,00 zł
33. Osprzęt do traktora - 30 000,00 zł
34. Tablica pomiarowa na halę basenową - 27 500,00 zł
35. Przeniesienie serwera wraz z okablowaniem - 26 000,00 zł
36. Bajkowa - dokumentacja - 25 000,00 zł
37. Robot - sprzęt dydaktyczny dla Miejskiego Przedszkola nr 2 - 25 000,00 zł
38. Modernizacja systemu cyrkulacji wody na pływalni - 25 000,00 zł
39. Małkińska - dokumentacja - 20 000,00 zł
40. Zbiorniki retencyjne - dokumentacja - 20 000,00 zł
41. Dokumentacja projektowa pumptracku i skateparku - 20 000,00 zł
Podsumowanie i analiza
Patrząc na ten projekt w całości, widać bardzo wyraźnie, że Ostrów Mazowiecka wchodzi w 2026 rok z planem mocno inwestycyjnym. Ponad 35,4 mln zł na inwestycje przy wydatkach ogółem rzędu 177,7 mln zł oznacza, że mniej więcej co piąta wydawana złotówka ma pójść na zadania majątkowe. Do tego większość tej kwoty jest skoncentrowana w kilku dużych projektach, a nie rozproszona po dziesiątkach drobnych zadań. Największy ciężar biorą na siebie projekty klimatyczne i energetyczne - "Tworzymy przestrzeń dla klimatu" oraz termomodernizacje szkół i przedszkoli. To są inwestycje, które wprost odpowiadają na dwa tematy: gwałtowną pogodę (ulewy, upały) i wysokie koszty energii.
Po stronie plusów widać więc przede wszystkim wykorzystanie "okna" na pieniądze zewnętrzne. Duży projekt klimatyczny jest w ogromnej części finansowany z funduszy unijnych, a udział własny miasta rozłożono na kilka lat. Podobnie jest z termomodernizacjami - wymagają wkładu z budżetu, ale w założeniu mają później przynieść niższe rachunki za ogrzewanie i prąd w szkołach oraz przedszkolach. W pakiecie inwestycji znalazły się też rzeczy od razu zauważalne w codziennym życiu: nowe lub wyremontowane ulice (Piaskowa, Moniuszki, Chełmońskiego, Fałata, Kolarska, Świerkowa), chodniki, miejsca parkingowe, boiska przy szkole i przedszkolu, żłobek w programie "Maluch+", prace na cmentarzu komunalnym, nagłośnienie hali czy modernizacje na pływalni. Z perspektywy mieszkańca oznacza to, że w wielu miejscach faktycznie będzie widać roboty i zmiany.
Druga strona medalu to sposób, w jaki ten plan ma być sfinansowany. Już same podstawowe liczby pokazują, że budżet jest "dopięty" na styk: dochody bieżące są tylko o 176 tys. zł wyższe od wydatków bieżących. To oznacza bardzo małą poduszkę bezpieczeństwa - jeśli w trakcie roku okaże się, że np. rachunki za energię, koszty usług albo wynagrodzenia pójdą w górę bardziej, niż dziś założono, miasto będzie miało niewielką swobodę reagowania. Równocześnie na 2026 rok zaplanowano deficyt 9,05 mln zł, który ma być pokryty nowym kredytem, a łączne zadłużenie po tych operacjach sięgnie 53,2 mln zł. Regionalna Izba Obrachunkowa wprost wskazuje, że w okolicach 2030 roku - czyli na początku kolejnej kadencji - margines bezpieczeństwa wskaźników zadłużenia będzie bardzo mały.
Trzeci element to sprzedaż majątku. W dochodach majątkowych wpisano 2,45 mln zł ze sprzedaży mienia, przy czym w uzasadnieniach pojawiają się trzy duże działki przy ul. 3 Maja i Ptasiej o łącznej wartości ok. 4,1 mln zł, rozpisane na lata 2026-2027. To oznacza, że część inwestycji i wkładów własnych ma być finansowana nie tylko z kredytu, ale też ze sprzedaży atrakcyjnych nieruchomości komunalnych. Jest to realne źródło pieniędzy tu i teraz, ale jednocześnie operacja nie do powtórzenia - po sprzedaży tych działek miasto traci je jako zasób na przyszłość pod inwestycje publiczne.
W tle cały czas stoi struktura wydatków bieżących. Ponad 73,6 mln zł idzie na wynagrodzenia i pochodne, głównie w oświacie. To wydatki, które bardzo trudno ograniczyć bez realnych zmian w sieci szkół czy zatrudnieniu. Z jednej strony podwyższone - choć wciąż poniżej maksymalnych - stawki podatku od nieruchomości i środków transportu dają dodatkowy oddech po stronie dochodów. Z drugiej strony przy tak wysokim udziale kosztów stałych angażowanie się w kolejne duże projekty kredytowane oznacza, że w następnych latach każda niekorzystna zmiana (np. spadek dochodów z PIT czy wzrost kosztów obsługi długu) będzie mocniej odczuwalna.
Najprościej mówiąc: miasto wybiera strategię "mocno inwestujemy teraz, licząc na pieniądze zewnętrzne, a obciążenia rozkładamy na kolejne lata". Z punktu widzenia mieszkańca plus jest taki, że w relatywnie krótkim czasie można zobaczyć duże zmiany - od zielono-niebieskiego centrum po ocieplone szkoły, nowy żłobek i kolejne wyremontowane ulice. Minusem i zarazem głównym zagrożeniem jest to, że dzieje się to przy bardzo napiętym budżecie bieżącym, rosnącym długu i sprzedaży części miejskiego majątku. Jeżeli założenia dotyczące dochodów, kosztów i harmonogramów inwestycji się sprawdzą, plan ma szansę "udźwignąć się" bez większych wstrząsów. Jeśli jednak pojawią się poważniejsze odchylenia, pole manewru w finansach miasta będzie w najbliższych latach niewielkie.
O tym, czy taki plan finansów miasta na 2026 rok wejdzie w życie, ostatecznie zdecydują radni podczas sesji budżetowej.
💬 Komentarze (50)