Używki, tłuszcze i słodycze liderami wzrostów cen w sklepach

Jak wynika z niedawno opublikowanego raportu rynkowego pt. „Indeks Cen w Sklepach Detalicznych”, w październiku br. 17 najczęściej kupowanych kategorii produktów zdrożało średnio o 4,1% rdr. To oznacza kolejny spadek dynamiki wzrostów rok do roku. We wrześniu codzienne zakupy podrożały rdr. o 4,9%, a w sierpniu – o 5,1%. Ostatnio liderami podwyżek rdr. były używki, tłuszcze oraz słodycze i desery. Za to spadły rdr. ceny czterech kategorii, w tym m.in. warzyw i produktów sypkich.

Zdjęcie ilustracyjne

Październik jest kolejnym miesiącem ze spadkiem rdr. dynamiki wzrostu cen w sklepach, na co wskazuje raport pt. „Indeks Cen w Sklepach Detalicznych”, współautorstwa Uniwersytetów WSB Merito. We wrześniu codzienne zakupy podrożały rdr. o 4,9%, a w sierpniu – o 5,1%. Ostatnio 13 kategorii było na plusie, 4 znalazły się na minusie. Na pierwszej pozycji w rankingu podwyżek uplasowały się używki (kawa, herbata, alkohole itd.) ze średnim wzrostem na poziomie 10,6% rdr. We wrześniu były na 4. miejscu – droższe o 7,1% rdr. W sierpniu poszły w górę o 11,7% rdr.

– Używki należą obecnie do najszybciej drożejących kategorii produktów. Ich ceny są szczególnie wrażliwe na wahania globalnych rynków surowcowych, kosztów energii i logistyki, co sprawia, że reagują szybciej i silniej niż produkty lokalne, np. pieczywo czy nabiał. Dodatkowo nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym zakłada zwiększenie skali podwyżek akcyzy na alkohol w przyszłym roku o 15% – wskazuje dr Agnieszka Gawlik z WSB Merito.

Autorzy raportu zauważają, że w tej kategorii zdecydowanie najbardziej dynamikę wzrostu znowu zawyża kawa mielona i rozpuszczalna. Ceny skoczyły odpowiednio o 32,3% i 12,6% rdr. Tego typu używka od dawna jest wysoko w rankingu najbardziej drożejących towarów w sklepach i ta sytuacja raczej szybko się nie zmieni.

– Kawa mocno drożeje z powodu kombinacji podwyżek cen surowca na rynkach światowych, osłabienia podaży w niektórych krajach oraz kosztów przetworzenia i logistyki. To jest towar globalny o dużej zmienności. Z tego wynika tak wysoki dwucyfrowy wzrost pojedynczych pozycji. Dodatkowo konsumenci w mniejszym stopniu rezygnują z zakupu kawy, co ułatwia przerzucanie na nich rosnących kosztów wytwarzania – podkreśla dr Piotr Arak, główny ekonomista VeloBanku. Z raportu wynika również, że wiceliderem drożyzny są artykuły tłuszczowe (masło, margaryna, olej itd.). Ich ceny wzrosły na poziomie 9,7% rdr. We wrześniu kategoria ta rdr. zdrożała średnio o 11,9%, a w sierpniu – o 17,7%.

– Niezbyt dobre zbiory zbóż oleistych w 2024 roku oraz uszczuplone zapasy spowodowały, że przy stabilnym popycie, ceny musiały wzrosnąć. Obecna sytuacja jednak nieco się zmienia, bowiem ceny zbóż oleistych na światowych giełdach spadają, a zbiory powinny być wyjątkowo dobre – zauważa dr inż. Anna Motylska- Kuźma z Uniwersytetu DSW we Wrocławiu.

Z kolei analitycy z UCE Research podkreślają, że także w tej kategorii dwa produkty mocno wpływają na wynik całej grupy. Dynamikę wzrostu cen najbardziej podkręcają bowiem margaryna i olej, które podrożały odpowiednio o 21% i 13,2% rdr. Tym razem cena masła spadła o 5% rdr.

– Druga pozycja w całej kategorii świadczy o głębokich i trwałych problemach po stronie podażowej. Co niezwykle istotne, głównymi motorami wzrostu są obecnie margaryna i olej. Wcześniejsze wyniki tej kategorii determinowało masło. Kluczowa jest zatem zmiana lidera. To odzwierciedla globalne problemy na rynku olejów roślinnych – podkreśla dr Robert Orpych z Uniwersytetu WSB Merito.
Trzecią pozycję w rankingu mają słodycze i desery ze wzrostem o 8,7% rdr. Miesiąc wcześniej były ostatnie na liście podwyżek z wynikiem 2,5% rdr. Natomiast w sierpniu podrożały o 9,6% rdr. Większość artykułów w tej kategorii jest albo na lekkim plusie, albo na delikatnym minusie, ale sama czekolada drożeje o niemal 30% rdr.

– Jesienią producenci słodyczy i deserów często aktualizują cenniki, przygotowując się na wzmożony popyt przed świętami. Wysokie ceny kakao i cukru na rynkach światowych – wynikające m.in. z nieurodzaju w Afryce Zachodniej, zmian klimatycznych i spekulacji giełdowych – znacząco podniosły koszty produkcji – przyznaje dr Agnieszka Gawlik.

Na czwartym miejscu znalazła się chemia gospodarcza ze średnim wzrostem na poziomie 8,4% rdr. We wrześniu była na 2. pozycji z podwyżką o 7,7% rdr. Z kolei w sierpniu jej ceny spadały o 1,1% rdr. Widać dużą zmienność. Kilka miesięcy temu chemia była w ścisłej czołówce rankingu z dwucyfrowymi wzrostami cen.

Źródło: MondayNews