Pisaliśmy już, że Ostrów Mazowiecka zbliża się do granicy, która może zmienić lokalną politykę. Chodzi o próg 20 tys. mieszkańców w Centralnym Rejestrze Wyborców. Teraz są najnowsze dane za I kwartał 2026 roku i potwierdzają one wcześniejszą analizę. Miasto nadal traci mieszkańców w rejestrze, który może zdecydować o tym, czy po kolejnych wyborach Rada Miasta będzie liczyć 21 radnych, czy już tylko 15.
Według najnowszych danych z Centralnego Rejestru Wyborców, na koniec I kwartału 2026 roku Ostrów Mazowiecka miała 20 382 mieszkańców. To o 55 osób mniej niż na koniec 2025 roku, gdy w CRW przy mieście widniało 20 437 mieszkańców.
Na pierwszy rzut oka 20 382 mieszkańców to nadal wynik powyżej granicy 20 tys. Problem polega jednak na tym, że margines bezpieczeństwa robi się coraz mniejszy. Do poziomu 20 tys. mieszkańców zostały już tylko 382 osoby. A żeby utrzymać obecny model wyborczy, miasto musi mieć powyżej 20 tys. mieszkańców, czyli przynajmniej 20 001 mieszkańców.
To ważne rozróżnienie. Ustawa o samorządzie gminnym przewiduje 15 radnych w gminach do 20 tys. mieszkańców oraz 21 radnych w gminach do 50 tys. mieszkańców. Oznacza to, że przy dokładnie 20 000 mieszkańców rada byłaby już 15-osobowa, a nie 21-osobowa.
Zmiana liczby mieszkańców miałaby też drugi, bardzo istotny skutek. Kodeks wyborczy przewiduje, że w gminie liczącej do 20 tys. mieszkańców w każdym okręgu wybiera się jednego radnego. Powyżej tej granicy tworzy się okręgi wielomandatowe, w których wybiera się od 5 do 8 radnych.
Dla Ostrowi Mazowieckiej oznaczałoby to przejście z obecnego układu 3 okręgów po 7 mandatów do systemu 15 jednomandatowych okręgów wyborczych. Każda część miasta wybierałaby wtedy jednego radnego. Zwyciężałby kandydat z najlepszym wynikiem w danym okręgu.
To byłaby jedna z największych zmian politycznych w mieście od lat.
W poprzednim artykule wskazywaliśmy, że Ostrów Mazowiecka jest blisko tej granicy. Teraz najnowsze dane pokazują, że miasto nadal się do niej zbliża. W 2024 roku liczba mieszkańców w CRW wyglądała następująco: po I kwartale było 20 836, po II kwartale 20 811, po III kwartale 20 796, a na koniec roku 20 713.
W 2025 roku spadek był jeszcze bardziej widoczny. Po I kwartale miasto miało 20 652 mieszkańców, po II kwartale 20 593, po III kwartale 20 512, a na koniec roku 20 437. Teraz doszły dane za I kwartał 2026 roku: 20 382 mieszkańców.
Od I kwartału 2024 roku do I kwartału 2026 roku Ostrów Mazowiecka straciła w Centralnym Rejestrze Wyborców 454 mieszkańców. W samym 2025 roku, licząc od końca 2024 roku do końca 2025 roku, ubyło 276 osób. Średnio daje to 69 osób kwartalnie. W I kwartale 2026 roku spadek był trochę mniejszy, ale nadal wyniósł 55 osób.
I właśnie tutaj zaczyna się walka z czasem.
Zgodnie z Kodeksem wyborczym liczbę radnych ustala wojewoda po porozumieniu z komisarzem wyborczym. Ustalenie następuje na podstawie liczby mieszkańców gminy w Centralnym Rejestrze Wyborców na koniec kwartału poprzedzającego rozpoczęcie okresu, w którym zarządzenie wojewody może zostać ogłoszone. Samo zarządzenie ogłasza się nie wcześniej niż 6 miesięcy i nie później niż 4 miesiące przed upływem kadencji.
Przy obecnym stanie prawnym i przy założeniu zwykłego, pięcioletniego kalendarza wyborczego, kluczowy dla ustalenia liczby radnych może być stan Centralnego Rejestru Wyborców na koniec III kwartału 2028 roku, czyli na 30 września 2028 roku. Obecna kadencja rozpoczęła się po wyborach z 7 kwietnia 2024 roku, a kadencja rady gminy trwa 5 lat od dnia wyboru.
To nie jest jeszcze formalna decyzja, bo ta zapadnie dopiero przed kolejnymi wyborami. Z punktu widzenia obecnych przepisów i kalendarza wyborczego właśnie ten termin jest jednak najważniejszy do dzisiejszej symulacji.
Od końca I kwartału 2026 roku do końca III kwartału 2028 roku pozostaje 10 kwartałów. Ostrów Mazowiecka ma obecnie 20 382 mieszkańców w CRW. Żeby utrzymać 21-osobową radę, na koniec III kwartału 2028 roku miasto musiałoby mieć co najmniej 20 001 mieszkańców.
To oznacza, że przez 10 kolejnych kwartałów Ostrów Mazowiecka może stracić najwyżej 381 mieszkańców. Średnio daje to tylko około 38 osób kwartalnie.
Tymczasem najnowszy spadek, za I kwartał 2026 roku, wyniósł 55 osób. To już więcej niż tempo, które pozwalałoby bezpiecznie utrzymać obecny model rady. Jeszcze bardziej niekorzystnie wygląda porównanie z całym 2025 rokiem, gdy średni spadek wynosił około 69 osób kwartalnie.
Inaczej mówiąc, Ostrów Mazowiecka musiałaby wyraźnie wyhamować ubytek mieszkańców w Centralnym Rejestrze Wyborców. Przy tempie z I kwartału 2026 roku spadek jest o około 17 osób kwartalnie zbyt duży. Przy tempie z 2025 roku - o około 31 osób kwartalnie zbyt duży.
Nasza aktualna symulacja pokazuje trzy możliwe warianty.
Pierwszy wariant opiera się na tempie z 2025 roku, czyli spadku o około 69 osób kwartalnie. W takim scenariuszu Ostrów Mazowiecka miałaby na koniec II kwartału 2027 roku około 20 037 mieszkańców, a na koniec III kwartału 2027 roku już około 19 968 mieszkańców. To byłby już poziom, który przy ustalaniu liczby radnych oznaczałby 15-osobową radę. Na koniec III kwartału 2028 roku, czyli w prawdopodobnie kluczowym momencie dla kolejnych wyborów, miasto miałoby około 19 692 mieszkańców.
Drugi wariant jest łagodniejszy i opiera się tylko na najnowszym kwartalnym spadku, czyli 55 osób kwartalnie. W takim scenariuszu Ostrów Mazowiecka byłaby jeszcze minimalnie powyżej progu na koniec III kwartału 2027 roku, z wynikiem około 20 052 mieszkańców. Ale już na koniec IV kwartału 2027 roku spadłaby do około 19 997 mieszkańców. Na koniec III kwartału 2028 roku miasto miałoby około 19 832 mieszkańców.
Trzeci wariant bierze średnią z całego okresu od I kwartału 2024 roku do I kwartału 2026 roku. W tym czasie ubyło 454 mieszkańców w 8 kwartałów, czyli średnio około 57 osób kwartalnie. Przy takim tempie Ostrów Mazowiecka zeszłaby do około 19 985 mieszkańców na koniec IV kwartału 2027 roku, a na koniec III kwartału 2028 roku miałaby około 19 815 mieszkańców.
Każdy z tych trzech wariantów prowadzi do tego samego wniosku: jeżeli trend się nie odwróci, Ostrów Mazowiecka najprawdopodobniej będzie poniżej granicy potrzebnej do utrzymania 21-osobowej rady w momencie, który może być brany pod uwagę przed kolejnymi wyborami samorządowymi.
Dlatego można mówić o realnej walce z czasem. Na papierze miasto ma jeszcze 382 mieszkańców przewagi nad poziomem 20 tys. W praktyce, przy obecnym tempie zmian, ten zapas może stopnieć już w 2027 roku.
Polityczne konsekwencje byłyby bardzo konkretne. Dzisiejsza Rada Miasta Ostrów Mazowiecka liczy 21 radnych. Do większości potrzeba co najmniej 11 mandatów. Gdyby rada została zmniejszona do 15 osób, większość dawałoby już 8 mandatów.
Zmieniłaby się też kampania wyborcza. Dziś komitety układają listy w większych okręgach i walczą o kilka mandatów w jednym okręgu. Po zmianie systemu trzeba byłoby wystawić po jednym mocnym kandydacie w każdej części miasta. O wyniku mogłaby decydować rozpoznawalność na konkretnych ulicach, osiedlach i w najbliższym sąsiedztwie.
Dla jednych komitetów byłaby to szansa, dla innych duże ryzyko. W jednomandatowych okręgach nie wystarczy dobry wynik listy. Liczy się bezpośrednie starcie konkretnych kandydatów. Nawet niewielka przewaga w jednym okręgu daje mandat, a przegrany nie ma drugiej szansy z listy.
Nie oznacza to jednak żadnej zmiany w obecnej kadencji. Dzisiejsza Rada Miasta Ostrów Mazowiecka nadal liczy 21 radnych i będzie pracować w tym składzie do końca kadencji. Sprawa dotyczy dopiero kolejnych wyborów samorządowych.
Najnowsze dane za I kwartał 2026 roku są jednak ważnym sygnałem. W poprzednim artykule pisaliśmy, że Ostrów Mazowiecka jest blisko politycznej zmiany. Teraz można powiedzieć jeszcze więcej: miasto nadal idzie w stronę tej zmiany, a czas na wyhamowanie trendu robi się coraz krótszy.
Jeżeli liczba mieszkańców w Centralnym Rejestrze Wyborców będzie spadała tak jak w 2025 roku, próg może zostać przekroczony już w III kwartale 2027 roku. Jeżeli spadek utrzyma się na poziomie z I kwartału 2026 roku, stanie się to najprawdopodobniej pod koniec 2027 roku. W obu wariantach, na koniec III kwartału 2028 roku, Ostrów Mazowiecka byłaby już poniżej granicy potrzebnej do utrzymania obecnego modelu wyborczego.
To dlatego najnowsze dane są tak istotne. Nie przesądzają jeszcze formalnie wyniku, ale pokazują, że scenariusz 15 radnych i 15 jednomandatowych okręgów jest coraz bardziej realny.
💬 Komentarze (0)