Fundacja im. Stefana Batorego zapytała 240 gmin w Polsce, w tym miasto Ostrów Mazowiecka, czy i jak wspierają inicjatywy mieszkańców.
W województwie mazowieckim odpowiedziało 7 gmin. Tylko jedna z nich deklaruje, że pomaga mieszkańcom realizować ich pomysły i tylko jedna przyjęła obowiązkową od 2010 roku uchwałę określającą tryb i szczegółowe kryteria oceny wniosków o realizację zadania publicznego w ramach inicjatywy lokalnej.
Inicjatywa lokalna to zapisany w ustawie o wolontariacie i działalności pożytku publicznego sposób wspólnego realizowania działań przez mieszkańców i władze samorządowe.
Inicjatywa angażuje obie strony, na przykład:
- urząd kupuje sadzonki drzew, a mieszkańcy je sadzą,
- mieszkańcy przygotowują program i przekąski, a miasto rozstawia namioty, by urządzić piknik,
- mieszkańcy poświęcają wolny czas na budowę placu zabaw, a urząd zapewnia wsparcie finansowe.
By doszło do współpracy w ramach tzw. inicjatywy lokalnej między władzami a mieszkańcami musi zostać zawarta umowa regulująca zobowiązania każdej ze stron. Wcześniej radni muszą podjąć uchwałę określająca warunki realizacji inicjatyw na swoim terenie. Od 2010 mają taki obowiązek.
Zapisy ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie bardzo zmieniły pozycje mieszkańców władz samorządowych we wspólnych przedsięwzięciach. Do 2010 roku władza wspierała mieszkańców w ich działaniach przyznając środki na propozycje składane przez mieszkańców: pikniki, wycieczki, imprezy integracyjne. Mieszkańcy przychodzili do urzędu i prosili władze o wsparcie ich w działaniach - występowali w roli petentów.
Korzystając z inicjatywy lokalnej mieszkańcy wnioskują do władz o wspólną realizację zadania publicznego. Nie są już petentami, a partnerami lub współrealizatorami zadań publicznych. Różnica ta jest widoczna również w formie zwracania się do urzędu - nie jest to prośba a wniosek.
Być może właśnie dlatego władze samorządowe niechętnie wykorzystują taką formę współpracy z mieszkańcami. Dotychczasowa dowolność w przyznawaniu środków, zmienia się w konieczność formalnego podjęcia lub nie podjęcia współpracy (w przypadku nie podjęcia współpracy wymagane jest uzasadnienie w odniesieniu do kryteriów zapisanych w uchwale gminy).
Jakie korzyści przynosi inicjatywa lokalna? Najlepiej pokazać to na przykładzie gminy Lubochnia w województwie łódzkim. W roku 2013 Grupa Inicjatywna Mieszkańców Dębniaka i Tarnowskiej Woli złożyła dwa wnioski w ramach inicjatywy lokalnej. Członkowie grupy wspólnie z mieszkańcami wybudowali boisko do siatkówki plażowej (wartość projektu 6.040 zł udział gminy Lubochnia 3.100 zł, wkład mieszkańców 2.940 zł) oraz kupili i ułożyli kostkę brukową przy świetlicy środowiskowej (wartość projektu 10.351 zł, udział gminy 1.201 zł, wkład mieszkańców 9.150 zł). W 2014 również w ramach inicjatywy lokalnej zostały złożone dwa wnioski: na przygotowanie boiska do piłki nożnej (wartość projektu 6.253 zł, udział gminy 2.783 zł; wkład mieszkańców 3.470 zł) oraz na doposażenie świetlicy środowiskowej (wartość projektu 6.019 zł, udział gminy 4.669 zł, wkład mieszkańców 1.350 zł).
Inicjatywa lokalna przynosi korzyści władzom i mieszkańcom. Władze, dzięki zaangażowaniu mieszkańców, oszczędniej realizują zadania publiczne, mieszkańcy zyskują wpływ na rozwój swojej gminy. Centrum OPUS od lat propaguje i promuje inicjatywę lokalną i w ramach akcji "Masz Głos, Masz Wybór" z chęcią pomoże w przekonaniu władzy do wykorzystywania inicjatywy lokalnej, zaangażowaniu mieszkańców do wspólnych działań.
- Do 12 kwietnia czekamy na zgłoszenia na stronie www.maszglos.pl - mówi Magdalena Mirys z Centrum OPUS, koordynatorka inicjatywy lokalnej w akcji "Masz Głos, Masz Wybór".
💬 Komentarze (0)